Temat lekcji: Used to do, used to doing i get used to
Wykonawca: Joe Bonamassa & Beth Hart
Utwór: Sinner's Prayer

Czasami w życiu, w sztuce, czy w języku bywa tak, że na pozór podobne rzeczy okazują się zupełnie różne. Weźmy na przykład szeroko pojmowaną muzykę metalową. Grają na tych gitarach przestrojonych 3 tony niżej w kółko trr trr trr trrtrr trr trr trrtrr; ryczą i drą mordy, że tak za przeproszeniem uszu powiem; dziwne obrazki na okładkach płyt umieszczają. Ale przecież jakby pierwszemu lepszemu entuzjaście nordyckiego melodic death metalu skromnie zasugerować, że jego ulubiona kapela to to samo, co Motley Crue, czyli to samo, co Slayer, czyli to samo, co Accept – gdyby tak nieopatrznie powiedzieć, na głos pomyśleć, to już po nas. Kilkugodzinny wykład o metalowej taksonomii gwarantowany, najpewniej z przykładami na Youtube. Game over. Ale, ale! -  wracając do tematu: wszędobylskich podobieństw nie da się uniknąć, nic zatem dziwnego, że konstrukcje used to do i used to doing w języku angielskim nastręczają problemów zagubionym w labiryncie lingwistycznych luster uczniom. Na całe szczęście droga do wyjścia jest krótka i prosta.

Used to + bezokolicznik

Zacznijmy od rzucenia okiem na poniższą zwrotkę dzisiejszej piosenki, w której od razu dostrzeżemy omawianą konstrukcję:
 
 
I used to have plenty of money
The finest clothes in town
Bad luck and trouble overtook me
And God, look at me now
 
Ach, typowa bluesowa sytuacja. Beth Hart kiedyś miała wszystko: górę pieniędzy, najlepsze ubrania, zapewne multum innych dóbr konsumpcyjnych. Aż tu nagle Fortuna pokiwała groźnie palcem, pojawiły się problemy i teraz nic, tylko ręce załamywać, prosić Boga, by spojrzał na nieboraczkę bardziej łaskawym okiem. Jakkolwiek pesymistycznie brzmi ów scenariusz, doskonale ilustruje on znaczenie konstrukcji used to + bezokolicznik, używanej do opisu przeszłych stanów, zwyczajów czy nawyków, które są nieaktualne w teraźniejszości. Kilka przykładów:
  • She used to cycle to school every day when she was younger. Now she goes there by bus.
  • There used to be a cinema in my district, but they closed it a year ago.
  • I used to play melodic death metal on my guitar, but now I prefer blues.
Forma przecząca to didn’t use to, zaś pytania tworzymy używając standardowej inwersji: Did you use to… ? Przykłady:
  • Mike didn’t use to like Sally when they were teenagers, but now he writes her love poems.
  • Did she use to be so cheeky when she was a student?

Be used to + ing

Tej konstrukcji używamy, mówiąc o naszych aktualnych zwyczajach. Można powiedzieć, że jest ona swoistym odpowiednikiem polskiego zwrotu mam w zwyczaju coś robić. Kilka przykładowych zdań:
  • I am used to sleeping 8 hours per day, so when I have to wake up early I am really angry, sad and miserable.
  • She is used to reading a lot, because she studies linguistics.
W miejsce czasownika z końcówką –ing możemy również wstawić rzeczownik.
  • I am used to long walks – I walk at least 6 miles every day.
  • He is used to loud music, because he plays in a melodic death metal band.
Przeczenie tworzymy dodając not: I am not used to…, zaś w pytaniach stosujemy inwersję: Are you used to… ? Czasownik to be możemy dowolnie odmieniać, dozwolone są więc formy: I was used to doing, I will be used to doing, I have been used to doing, etc.

Get used to + ing

Get used to oznacza “przyzwyczajać się do czegoś”, opisuje zatem proces. Podobnie jak w przypadku powyższej konstrukcji, tak i tutaj po przyimku to możemy stosować rzeczowniki oraz czasowniki z końcówką –ing. Możemy też dowolnie odmieniać czasownik to get. Przykłady:
  • I really can’t get used to Windows 8. I prefer the old one…
  • I am still getting used to living alone.
  • I hope I will get used to melodic death metal, because my new girlfriend really likes it.

Pełny tekst utworu:

Lord, have mercy, Lord, have mercy on me
Lord, have mercy, Lord, have mercy on me
Well, if I've done somebody wrong
Lord, have mercy if you please
 
I used to have plenty of money
The finest clothes in town
Bad luck and trouble overtook me
And God, look at me now
 
Please have mercy, Lord, have mercy on me
And if I've done somebody wrong
Lord, have mercy if you please
 
Keep on working, my child
Oh, in the morning, oh
Lord, have mercy
 
If I've been a bad girl, baby
Yeah, I'll change my ways
Don't want bad luck and trouble
On me all my days
 
Please have mercy, Lord, have mercy on me
And if I've done somebody wrong
Lord, have mercy if you please
Have mercy on me